این سروده را دو سال پیش در وصف یکی از دوستان عزیزم سروده بودم! امروز هم برای اولین بار به مناسبت آخرین روزهای اسارت این دوست عزیزم در این ماه مبارک این شعر را رسما منتشر می کنم تا شاید اندکی از ارادت وی به خود کاسته باشم...

رفيق بي ثمر

بايست! با تو بُوَم! هان! کجا روي اين سان؟

بايست! با تو ام آري که مي دوي چو سگان

نشسته ام که ببينم دگر چه مي خواهي؟

دگر چه مي طلبي؟ گو،  ز جان اين انسان

شنو صداي مرا، ده جواب، کن تعجيل

که شهره ي همه باشد، عجولي شيطان!

بگويمت که چه شد آشنا شدم با تو

چه شد که دل بسپردم به ذلت و خسران

اسير شهوت و دزدي و قتل جان بودم

بشر نه! جانوري ساده تر ز هر حيوان

نديدم و بدريدم، دگر نبودم باک

از اين دريدن و از همجواری گرگان

چه کودکانه بدادم تو را در اين دل راه

چه بي خبر بشدم همنشين شاهِ دَدان

جوانيم بنمودم به پات قرباني

فروختم همه ي آبرو به تکه ي نان

رها نمي کندم اين سياه سايه ي شوم

ز من نمي گذرد تا به قبر و گورستان

خلاصه اينکه گسستم رفاقتي ديرين

ز پاک يار عزيزی رحيم و بس رحمان

رفاقتم بنمودم شروع با شيطان

که واي بر من و از اين فريب آه و فغان

شنو کسي که هنوز از رفيق آزادي

شنو ز چون من اسيري به دام اين عُدوان

رفاقتي که در آن سويي از دو سو شيطان

مگر خدا برسد دادِ سوي ديگر آن!

رفيق بي ثمرم کن گذر از اين بي جان

"مرا به خير تو اميد نيست شر مرسان!"

محمد صادق- ۱۳۸۶

ما گمشدیم! آری! مـــــا گم شدیــــم! می پرسید کجا؟! مگر گمشده می داند کجاست؟ اصلا گم شدن یعنی اینکه نمی دانیم کجاییم دیگر! اما باز هم اگر بخواهم بیشتر راهنماییتان کنم، این هم آدرس... ما گم شدیم بین آرزوهایمان، بین خواسته هایمان، بین ناخواسته هایمان، بین حواس پرتی هایمان، بین سر و گوش جنباندن هایمان، بین غفلتهایمان، بین دانسته هایمان، بین نادانسته هایمان، بین خیالهایمان، بین خوشبختیهایمان، بین بدبختیهایمان، بین نعمتهای مان، بین داشته هایمان، بین نداشته هایمان، بین همسایه هایمان، آشنایانمان، دوستانمان، بین فکر مشغولیهایمان، بین دل مشغولیهایمان...... خلاصه اینکه گم شدیم. خیلی هم کار پیچیده ای نکرده ایم، بین چند چیز ساده گم شده ایم! درست مثل یک بچه ی شر و شورکه آنقدر اسباب بازی دور خود می چیند که بینشان گم می شود، یا مثل بچه ای دیگر که به دنبال نخی می رود که یک سر آن به آب نباتی وصل است و سر دیگر آن را نمی بیند و هرچه به سمت آب نبات می رود تا آن را بردارد و شیرینیش را لحظه ای هم که شده بچشد، آب نبات با آن نخ از زیر دست هایش کشیده می شود! خلاصه انقدر دنبال این آب نبات رفته ایم و آنقدر آن آب نبات از زیر دستمان کشیده شده که حسابی از خانه مان دور افتاده ایم و راه را گم کرده ایم. آری، گم شده ایم دیگر، گم شدن که شاخ و دم ندارد.

حال و روز خودم را که می بینم یاد آن داستان می افتم که شاید شنیده باشید:

فیل بانی از ترس فیلِ رَم کرده ی خود پا می گذارد به فرار! آنقدر هراسان از ترس فیل می دود که دره روبرویش را نمی بیند و پایش می لغزد و روانه ی انتهای دره می شود، اما پیش از آنکه به قعر دره فرو برود، با دو دست خود شاخه ای از یک درخت را می گیرد و پس از اندکی تلوتلو خوردن و تقلٌی، بی آنکه به زیر پای خود نگاهی بکند پاهای خود را نیز روی جسمی گرم که به خیال خود شاخه ای از یک درخت دیگر است قرار می دهد... تا این لحظه از داستان، فیل بان که ترس فیل همه چیز را از خاطرش زدوده بود و پس از اندکی، بیم افتادن به ته دره نیز به هراس وی افزوده شده بود هیچ به اطراف خود دقت نکرده بود، اما پس از لحظاتی مکث و احساسِ سکون، فیل بان چشمهای خود را می گشاید و شروع می کند به ورانداز کردن محیط اطراف خود؛ ابتدای ساکن، مثل هر نجات یافته ای از سقوط، به انتهای دره می نگرد. نیک که می نگرد، اژدهایی دهشتناک در انتهای دره می یابد که با آتشی که از سوراخهای بینی اش خارج می شود هر آن مترصد آن است که فیل بان بیافتد و غذایی برای اژدهای به ظاهر گرسنه فراهم آورد. کمی که نگاه خود را از انتهای دره بالاتر می آورد به زیر دو پای خود می رسد و می بیند که آن جسم گرم که به خیال خویش آن را شاخه ای می پنداشت، در واقع بدن ماریست که سرش درون لانه اش می باشد و مقداری از بدنش بیرون لانه، و وی در واقع دو پای مبارک خود را بر پوست بدن یک مار به ظاهر دراز و سمی قرار داده است و بیم آن می رود که هر آن مار از لانه بیرون بیاید و نیشی عمیق نثار جناب فیل بان کند و بدن خود را از زیر دو پای وی خالی نماید... در همین حالِ پر اضطراب بود که فیلبان صدایی از بالای دستان خود شنید، نیک که به صدا توجه کرد، یافت که صدا، صدای جویدن است و از بالای سرش به گوش می رسد، وقتی روی خود را به بالای دستان خود برگرداند، ابتدا شاخه ای از یک درخت را دید که در واقع مهمترین سرمایه و تکیه گاه اصلی او بود، اما کمی که نگاهش آن سوتر رفت، دو موش سیاه وسفید را یافت که سخت مشغول جویدنند، آن هم جویدن چه! جویدن همان تنها تکیه گاه جناب فیلبان و شاخه درختِ نجات دهنده ی وی. اگر کمی خود را در شرایط فیلبان بخت برگشته قرار دهیم، فیلبانی که در گوشه ای از این دنیا گم شده است و هیچ خبری از محل حضور خود ندارد و در محاصره ی انبوهی از خطرات است، در خواهیم یافت که شرایط وی به غایت وخیم است و هراسناک و هرآن بیم آن می رود که گزندی جدی به وی وارد شود...

اما در همین اثنی جناب فیلبان که همه این مشاهدات دهشتناک را ملاحظه کرده است و به عمق فاجعه ای که در آن گرفتار است پی برده است، به ناگهان چشمش به روبروی خود می افتد که رنگی طلایی در حال خودنمایی کردن است، بهتر که می نگرد، کندویی از عسل می یابد که گرچه پر از زنبور است اما عسلی فراوان در آن به چشم می آید که در حال چکیدن است و با دل فیلبان بازی می کند. عسلی که آنقدر خرامان از کندویش می چکد که یارایِ بردنِ هوش از هر فیلبان گرسنه ای را می تواند داشته باشد. حال لحظه ای خود را جای فیلبان بگذارید، فکر می کنید اگر شما جای آن فیلبان بودید، بین 1- یافتن راهی برای فرار از این شرایط ترسناک و گشتن به دنبال شاخه درختی دیگر برای فرار به سمت بالای دره؛ و 2- پرداختن به آن عسل هوشربا، و نوشیدنِ از جام به ظاهر بسیار شیرینِ زنبورها، کدام کار را انتخاب می کردید؟

شما را نمی دانم، اما من با آنکه می دانم، آن اژدهای انتهای دره همان مرگ است و آن موشهای سیاه وسفید همان روز و شبند و شاخه ی در حال جویده شدن، سرمایه ی گرانمایه ی عمر است و آن مار زیر پا همان امتحانات و ابتلائات معمول و غیرمعمول زندگی ما و آن دره در واقع همین دنیاست، با تمام این وجود و با علم به تمام این نکات، باز هم آن شیرین عسلِ لذات دنیا را برمی گزیدم و به خیال خود، خود را به بی خیالی می زدم و فکر نجات را به پیری موکول می کردم و عسل شیرین دو روزه ی دنیا را برمی گزیدم.

آری، گم شدن این خاصیت ها را هم دارد، فکر کنم بقیه گم شده ها هم مانند من هستند، ترجیحشان دو روزه دنیاست، گرچه واقفند، دنیا دو روز است و ابدیتی بلند در پیش دارد که آن ابدیت بلند هر کجا و هرچقدر باشد وابسته است به همین دو روزِ زود گذر...

می ترسم، هراسانم، بیم دارم که اگر روزی افسوس فرصتهای چون ابر گذشته به سراغم بیاید و همه وجودم را فرا بگیرد و یادی هم از فعلِ گمشده ی پیدا شدن بنمایم، و عذر تقصیر نزد صاحب تقدیر بیاورم که دانستم اشتباه رفته ام، فرصتی نو ده تا خویشتنِ گمشده ام را بار دیگر بیابم... دیر باشد و خطاب فرا برسد، که «اِنَّهم کانوا قبلَ ذلکَ مُترَفین و کانوا یُصِرّونَ عَلی الحِنثِ العظیم... ثم اِنّکم اَیّها الضّالّونَ المُکذِّبون، لَأکِلونَ مِن شَجَرٍ مِّن زَقُّوم، فمالِئونَ مِنها البُطون، فَشارِبونَ شُربَ الهیم، هذا نُزُلُهم یَومَ الدّین...»^*

این روزها... سر سفره ی افطار... یادی هم از ما گمشده ها بکنید... باشد که به نفس گرم روزه دارتان... ما هم در بین گم شدن هایمان... لحظه ای پیدا شویم... یاعلی...

* سوره مبارکه واقعه؛ آیات ۴۵ تا ۵۶.